پنجره دوجداره با هدف کاهش ورود هوای سرد و گرم، جلوگیری از نفوذ گردوغبار و افزایش عایق صوتی و حرارتی ساختمان نصب می‌شود. با این حال ممکن است بعد از مدتی متوجه شوید که پنجره دوجداره باد می‌دهد و هوای بیرون از اطراف آن وارد خانه می‌شود. این مشکل علاوه بر کاهش آسایش، می‌تواند باعث افزایش مصرف انرژی، سرد شدن فضای اطراف پنجره و حتی نفوذ رطوبت شود.
باد دادن پنجره دوجداره همیشه به معنی خراب بودن خود پنجره نیست. در بسیاری از موارد، مشکل با رگلاژ پنجره، تنظیم یراق‌آلات، تعویض لاستیک یا اصلاح آب‌بندی برطرف می‌شود. البته اگر نصب اولیه به‌درستی انجام نشده باشد یا فریم دچار تابیدگی شده باشد، ممکن است تعمیرات ساده کافی نباشد.
در ادامه مهم‌ترین دلایل باد دادن پنجره دوجداره و روش تشخیص هرکدام را بررسی می‌کنیم.
یکی از رایج‌ترین دلایل ورود باد از پنجره دوجداره، رگلاژ نبودن لنگه پنجره است. با گذشت زمان، وزن شیشه و استفاده مداوم از پنجره می‌تواند باعث تغییر جزئی موقعیت لنگه شود.
وقتی لنگه در جای مناسب خود قرار نداشته باشد، فشار لازم بین لاستیک و قاب ایجاد نمی‌شود و در نتیجه هوای بیرون می‌تواند از فضای ایجادشده عبور کند.
در این شرایط ممکن است متوجه شوید که:
پنجره سخت باز و بسته می‌شود.
یک قسمت پنجره به قاب نزدیک‌تر از قسمت دیگر است.
دستگیره نسبت به گذشته سفت‌تر شده است.
از یک قسمت مشخص پنجره هوا وارد می‌شود.
لنگه هنگام بسته شدن به قاب گیر می‌کند.
در بسیاری از این موارد، رگلاژ اصولی پنجره دوجداره می‌تواند مشکل را برطرف کند.
۲. خراب شدن یا فرسوده شدن لاستیک پنجره
لاستیک‌های آب‌بندی وظیفه مهمی در جلوگیری از ورود هوا و آب دارند. این لاستیک‌ها به مرور زمان ممکن است به دلیل تابش آفتاب، تغییرات دما، رطوبت، مواد شوینده نامناسب و عمر بالا کیفیت خود را از دست بدهند.
لاستیک سالم باید انعطاف‌پذیر باشد و هنگام بسته شدن پنجره، فشار مناسبی ایجاد کند.
اما اگر لاستیک:
خشک شده باشد،
ترک خورده باشد،
پاره شده باشد،
از جای خود خارج شده باشد،
جمع شده باشد،
تغییر شکل داده باشد،
ممکن است پنجره دوجداره باد بدهد.
در چنین شرایطی تعویض لاستیک می‌تواند یکی از راهکارهای اصلی باشد.
۳. خراب شدن یراق‌آلات پنجره
یراق‌آلات نقش مهمی در بسته شدن کامل پنجره دارند. در پنجره‌های دوجداره، مکانیزم قفل و زبانه‌ها باید به‌گونه‌ای عمل کنند که هنگام چرخاندن دستگیره، لنگه به‌صورت یکنواخت به سمت قاب کشیده شود.
اگر یراق‌آلات فرسوده یا خراب شده باشند، ممکن است پنجره ظاهراً بسته باشد اما فشار کافی روی لاستیک‌ها ایجاد نشود.
در نتیجه ممکن است از اطراف لنگه باد وارد شود.
خرابی اسپانیولت، زبانه‌های قفل، لولای قابل تنظیم یا سایر اجزای یراق می‌تواند باعث ایجاد چنین مشکلی شود.
۴. تنظیم نبودن فشار قفل پنجره
در بعضی پنجره‌های دوجداره، امکان تنظیم میزان فشار بسته شدن وجود دارد. اگر این فشار بیش از حد کم باشد، لاستیک به اندازه کافی فشرده نمی‌شود.
در نتیجه حتی اگر پنجره ظاهراً کاملاً بسته باشد، امکان ورود هوا وجود خواهد داشت.
از طرف دیگر، تنظیم بیش از حد سفت نیز مناسب نیست؛ زیرا فشار زیاد می‌تواند باعث سخت شدن دستگیره و افزایش استهلاک یراق‌آلات و لاستیک شود.
بنابراین تنظیم فشار باید توسط فردی انجام شود که با سیستم یراق‌آلات همان پنجره آشنایی داشته باشد.
۵. نصب نادرست پنجره دوجداره
یکی از مهم‌ترین دلایل باد دادن پنجره، اشتباه در زمان نصب است.
حتی اگر بهترین پروفیل، شیشه و یراق‌آلات استفاده شده باشد، نصب نادرست می‌تواند عملکرد نهایی پنجره را تحت تأثیر قرار دهد.
برای مثال اگر فریم به‌درستی تراز و شاقول نشده باشد، لنگه‌ها ممکن است عملکرد مناسبی نداشته باشند.
همچنین آب‌بندی نامناسب اطراف فریم می‌تواند باعث ورود هوا از فضای بین دیوار و قاب شود.
در این حالت ممکن است تصور کنید خود پنجره باد می‌دهد، در حالی که مسیر ورود هوا در واقع محل اتصال فریم به دیوار است.
۶. خرابی یا از بین رفتن چسب و درزگیر اطراف پنجره
اطراف فریم پنجره معمولاً با مواد مختلفی مانند سیلیکون و سایر درزگیرها آب‌بندی می‌شود.
اگر این درزگیرها به مرور زمان:
ترک بخورند،
جدا شوند،
خشک شوند،
جمع شوند،
یا به‌درستی اجرا نشده باشند،
ممکن است هوا از اطراف قاب وارد شود.
یکی از نشانه‌های این مشکل این است که باد دقیقاً از فاصله بین قاب پنجره و دیوار احساس می‌شود، نه از فاصله بین لنگه و فریم.
در این حالت تعویض لاستیک یا رگلاژ به‌تنهایی مشکل را حل نمی‌کند و باید آب‌بندی اطراف فریم بررسی شود.
۷. تاب داشتن فریم پنجره
فریم پنجره باید شکل هندسی مناسبی داشته باشد. اگر قاب دچار تابیدگی یا تغییر شکل شده باشد، فاصله بین لنگه و قاب در نقاط مختلف یکسان نخواهد بود.
ممکن است یک قسمت کاملاً کیپ باشد اما در قسمت دیگر فاصله‌ای ایجاد شود.
تاب داشتن فریم می‌تواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد؛ از جمله:
نصب نادرست،
ابعاد نامناسب فریم،
فشار نامناسب هنگام نصب،
مشکلات ساختمانی،
یا تغییر شکل در طول زمان.
در این حالت ابتدا باید مشخص شود که آیا مشکل با رگلاژ قابل اصلاح است یا فریم نیاز به تعمیر یا تعویض دارد.
۸. شل شدن پیچ‌ها و اتصالات
با گذشت زمان و استفاده مداوم، بعضی از اتصالات و پیچ‌های مربوط به پنجره ممکن است شل شوند.
شل شدن برخی اتصالات می‌تواند باعث تغییر جزئی موقعیت فریم یا یراق‌آلات شود و در نهایت عملکرد آب‌بندی پنجره را کاهش دهد.
البته سفت کردن پیچ‌ها بدون تشخیص علت کار درستی نیست. اگر مشکل اصلی ناشی از تابیدگی، نصب اشتباه یا خرابی یراق باشد، سفت کردن پیچ‌ها راه‌حل دائمی نخواهد بود.
۹. افتادگی لنگه پنجره
افتادگی لنگه یکی از مشکلات نسبتاً رایج پنجره‌های دوجداره است.
وقتی لنگه افتادگی پیدا می‌کند، فاصله آن با قاب در قسمت‌های مختلف تغییر می‌کند. ممکن است پایین پنجره به قاب نزدیک شود اما در قسمت بالایی فاصله بیشتری ایجاد شود.
در این حالت علاوه بر باد دادن، معمولاً علائم دیگری مانند گیر کردن پنجره، سخت شدن بسته شدن یا برخورد لنگه با قاب نیز دیده می‌شود.
در بسیاری از موارد، رگلاژ و تنظیم صحیح لولاها می‌تواند مشکل را برطرف کند.
لولا وظیفه نگهداری و حرکت صحیح لنگه را بر عهده دارد. اگر لولا آسیب دیده یا فرسوده شده باشد، ممکن است موقعیت لنگه نسبت به فریم تغییر کند.
خرابی لولا می‌تواند باعث شود پنجره:
درست بسته نشود،
افتادگی پیدا کند،
صدا بدهد،
گیر کند،
یا از یک قسمت باد بدهد.
در این شرایط باید لولاها و سایر اجزای یراق بررسی شوند.
۱۱. مشکل در تخلیه آب پنجره
در پایین بسیاری از پنجره‌های دوجداره مسیرهایی برای تخلیه آب تعبیه شده است. اگر این مسیرها مسدود شوند، آب می‌تواند داخل ریل یا قسمت‌های مختلف پنجره جمع شود.
این مشکل مستقیماً همیشه باعث باد دادن نمی‌شود، اما می‌تواند عملکرد صحیح پنجره و آب‌بندی آن را تحت تأثیر قرار دهد.
وجود گردوغبار، حشرات، رنگ یا آلودگی در سوراخ‌های تخلیه از دلایل احتمالی گرفتگی مسیر تخلیه است.
۱۲. خرابی نوارهای درزبندی
گاهی مشکل مربوط به لاستیک اصلی نیست و نوارهای درزبندی اطراف فریم یا محل اتصال پنجره آسیب دیده‌اند.
اگر این نوارها از بین رفته باشند، هوا می‌تواند از محل‌های مختلف وارد ساختمان شود.
به همین دلیل هنگام عیب‌یابی نباید فقط لاستیک دور شیشه بررسی شود؛ بلکه باید تمام مسیرهای احتمالی ورود هوا بررسی شوند.
۱۳. کیفیت پایین پروفیل یا قطعات پنجره
کیفیت اجزای مورد استفاده در ساخت پنجره نیز اهمیت زیادی دارد.
پروفیل نامناسب، یراق‌آلات ضعیف یا لاستیک‌های بی‌کیفیت ممکن است در طول زمان عملکرد مناسبی نداشته باشند.
در پنجره‌ای که از ابتدا کیفیت ساخت پایینی داشته، ممکن است مشکل باد دادن خیلی زودتر از یک پنجره استاندارد ایجاد شود.
البته قبل از مقصر دانستن کیفیت محصول باید نصب، رگلاژ و وضعیت یراق‌آلات بررسی شود.
۱۴. اختلاف دمای شدید و تغییر شکل جزئی پنجره
پنجره‌ها در معرض تغییرات دمایی قرار دارند. به‌خصوص پنجره‌هایی که ساعات زیادی در معرض تابش مستقیم خورشید هستند، ممکن است دچار تغییرات جزئی ابعادی شوند.
اگر سیستم پنجره به‌درستی طراحی و نصب شده باشد، این تغییرات معمولاً مشکل جدی ایجاد نمی‌کنند؛ اما در صورت وجود ایراد در ساخت یا نصب، ممکن است خود را به شکل سخت شدن حرکت لنگه یا کاهش آب‌بندی نشان دهند.
۱۵. نفوذ باد از اطراف قاب، نه خود پنجره
گاهی کاربر می‌گوید «پنجره باد می‌دهد»، اما وقتی محل ورود هوا بررسی می‌شود، مشخص می‌شود که هوا از کنار قاب و محل اتصال آن به دیوار وارد می‌شود.
این تفاوت بسیار مهم است.
برای تشخیص می‌توان در یک روز بادی، اطراف قسمت‌های مختلف پنجره را به‌صورت دقیق بررسی کرد. اگر جریان هوا از محل اتصال دیوار و قاب احساس شود، احتمالاً مشکل به آب‌بندی و نصب مربوط است.
چگونه بفهمیم پنجره دوجداره از کجا باد می‌دهد؟
برای پیدا کردن محل دقیق مشکل، ابتدا پنجره را کاملاً ببندید و قسمت‌های مختلف آن را بررسی کنید.
می‌توانید دست خود را به‌آرامی در اطراف:
چهار طرف لنگه،
محل برخورد لنگه و قاب،
گوشه‌های پنجره،
اطراف لاستیک،
محل اتصال قاب به دیوار،
زیر پنجره
حرکت دهید.
در صورتی که جریان هوا شدید باشد، محل آن معمولاً قابل تشخیص است.
البته برای تشخیص دقیق‌تر می‌توان از ابزارهای تخصصی نیز استفاده کرد.
اگر علت مشکل افتادگی لنگه، تنظیم نبودن یراق‌آلات یا کم بودن فشار بسته شدن باشد، رگلاژ می‌تواند مشکل را برطرف کند.
اما رگلاژ برای همه مشکلات کاربرد ندارد.
اگر علت باد دادن:
پارگی لاستیک،
خرابی یراق،
تاب داشتن فریم،
نصب نادرست،
خرابی درزگیر،
یا مشکل اتصال پنجره به دیوار
باشد، باید علت اصلی برطرف شود.
بنابراین بهتر است قبل از هرگونه تعمیر، ابتدا محل دقیق ورود هوا مشخص شود.
آیا تعویض لاستیک پنجره دوجداره مشکل باد را حل می‌کند؟
اگر لاستیک واقعاً فرسوده، پاره، خشک یا تغییر شکل داده باشد، تعویض لاستیک می‌تواند مشکل را حل کند.
اما تعویض لاستیک بدون بررسی سایر اجزای پنجره ممکن است نتیجه مطلوبی نداشته باشد.
برای مثال اگر لنگه افتادگی داشته باشد یا یراق‌آلات به‌درستی عمل نکنند، حتی لاستیک جدید نیز نمی‌تواند آب‌بندی مناسبی ایجاد کند.
آیا باد دادن پنجره باعث افزایش مصرف گاز می‌شود؟
بله. اگر هوای سرد از پنجره وارد شود، سیستم گرمایشی باید انرژی بیشتری مصرف کند تا دمای داخل ساختمان را در محدوده مطلوب نگه دارد.
در تابستان نیز ورود هوای گرم می‌تواند باعث افزایش بار سیستم سرمایشی شود.
به همین دلیل رفع نشتی هوا علاوه بر افزایش آسایش، می‌تواند به کاهش اتلاف انرژی نیز کمک کند.
جمع‌بندی
علت باد دادن پنجره دوجداره می‌تواند از یک مشکل ساده مانند رگلاژ نبودن شروع شود و تا مشکلاتی مانند خرابی لاستیک، یراق‌آلات، لولا، تاب داشتن فریم یا حتی نصب نادرست ادامه داشته باشد.
مهم‌ترین دلایل عبارت‌اند از:
رگلاژ نبودن پنجره
فرسوده شدن لاستیک
خرابی یراق‌آلات
تنظیم نبودن فشار قفل
افتادگی لنگه
خرابی لولا
تاب داشتن فریم
شل شدن اتصالات
آب‌بندی نامناسب
خرابی درزگیر اطراف فریم
نصب نادرست پنجره
ورود هوا از محل اتصال قاب و دیوار
بنابراین اگر پنجره دوجداره باد می‌دهد، قبل از تعویض کامل پنجره باید علت دقیق مشکل مشخص شود. در بسیاری از موارد با یک رگلاژ اصولی یا تعویض قطعه معیوب می‌توان عملکرد پنجره را به حالت مناسب برگرداند.
